Các ứng dụng của van bướm trong cấp thoát nước, công nghiệp và PCCC

Nhờ thân mỏng, nhẹ, giá hợp lý và dễ tự động hóa, van bướm có mặt ở hầu hết các hệ thống đường ống – từ cấp nước đô thị đến nhà máy thực phẩm, hóa chất và trạm PCCC. Bài viết này tổng hợp các ứng dụng tiêu biểu và loại van bướm thường dùng cho từng lĩnh vực. Trước khi đọc, bạn có thể xem lại van bướm là gì để nắm cấu tạo và nguyên lý.

Từ lịch sử ra đời của van bướm đến nay, phạm vi ứng dụng đã mở rộng rất nhiều nhờ sự đa dạng vật liệu và kiểu vận hành.

Hệ thống cấp thoát nước

Đây là lĩnh vực dùng van bướm nhiều nhất, thường là van bướm gang đĩa inox, gioăng EPDM.

• Van chặn (isolation): lắp ở đầu tuyến, cuối tuyến, điểm rẽ nhánh và bể chứa để cô lập từng đoạn khi bảo trì, sửa chữa.
• Điều tiết lưu lượng: thay đổi góc mở để cân bằng áp lực và phân phối nước giữa các khu vực.
• Trạm bơm: lắp ở cả đầu hút và đầu đẩy của bơm; thường đi kèm van một chiều để chống dòng ngược.
• Nhà máy nước sạch: điều khiển dòng qua bể lắng, bể lọc, bể khử trùng; đường cấp hóa chất xử lý (clo, phèn).
• Thoát nước và tưới tiêu: kênh mương, hồ điều hòa, tuyến ống tưới.

Xử lý nước thải

Nước thải chứa chất ăn mòn và cặn nên thường dùng van bướm inox hoặc van thân gang đĩa inox gioăng EPDM/PTFE. Van bướm điều khiển dòng qua bể điều hòa, bể sinh học, bể lắng; điều tiết khí cấp vào bể hiếu khí; kiểm soát dòng bùn tuần hoàn. Với hóa chất châm (axit, xút, PAC), nên dùng van bướm nhựa UPVC, CPVC hoặc PVDF.

Ứng dụng trong công nghiệp

Thực phẩm, đồ uống và dược phẩm

Các dây chuyền sữa, bia, nước giải khát, dầu ăn và dược phẩm dùng van bướm vi sinh inox 304/316L, bề mặt đánh bóng, kết nối clamp. Van vi sinh dùng cho đường sản phẩm, hệ thống CIP và hệ nước tinh khiết.

Hóa chất

Van bướm thân nhựa, thân inox hoặc thân gang lót PTFE dùng cho axit, bazơ, dung môi. Việc chọn đúng vật liệu thân, đĩa và gioăng là yếu tố sống còn – xem cách chọn vật liệu van bướm theo môi chất.

Dầu khí, điện, giấy và khai khoáng

• Dầu khí: van bướm cỡ lớn, thường là loại lệch tâm, trên đường ống, nhà máy lọc dầu, hệ thống làm mát.
• Nhiệt điện, thủy điện: hệ nước làm mát, nước cấp lò hơi, xử lý khí thải; van cỡ rất lớn ở đường dẫn nước tuabin.
• Giấy và bột giấy: dòng bột giấy, hóa chất tẩy trắng, nước thải.
• Khai khoáng, luyện kim: bùn quặng (cần van chịu mài mòn), hệ làm mát.

HVAC

Trong hệ thống chiller, tháp giải nhiệt và AHU, van bướm điều khiển nước lạnh, nước nóng; van bướm điều khiển điện tuyến tính dùng để điều tiết theo nhiệt độ.

Hệ thống phòng cháy chữa cháy (PCCC)

• Van khóa khu vực: cô lập từng tầng, từng nhánh sprinkler khi bảo trì; thường dùng van bướm có công tắc tín hiệu điện báo trạng thái về tủ trung tâm.
• Trạm bơm chữa cháy: van hút, van đẩy, cụm xả tràn.
• Trụ cứu hỏa và hệ thống bọt: van bướm có vật liệu chịu dung dịch tạo bọt.

Ưu điểm trong PCCC: đóng mở nhanh với 1/4 vòng, tổn thất áp nhỏ khi mở hoàn toàn, dễ giám sát từ xa.

Lưu ý khi chọn van bướm cho từng ứng dụng

Van bướm không phù hợp với mọi môi chất – với bùn mài mòn, áp suất, nhiệt độ rất cao hoặc yêu cầu kín tuyệt đối, hãy đọc kỹ khi nào không nên dùng van bướm. Để chọn hãng phù hợp ngân sách, tham khảo các thương hiệu van bướm nổi tiếng. Viva tư vấn chọn van theo từng công trình qua hotline/Zalo: