Van bướm có ba kiểu kết nối phổ biến – wafer, lug và mặt bích – và mỗi kiểu được lắp vào đường ống theo cách khác nhau. Bài viết hướng dẫn chi tiết thao tác kết nối từng loại, kèm video thực tế. Nếu bạn chưa rõ sự khác nhau giữa ba kiểu, hãy xem trước bài phân biệt van bướm wafer, lug, mặt bích; kiến thức chung về van bướm có ở bài trụ cột.
Chuẩn bị trước khi kết nối
Kiểm tra van và đường ống
- Van đúng chủng loại, đúng DN, đúng tiêu chuẩn mặt bích và áp suất; bộ vận hành phù hợp vị trí lắp.
- Đối chiếu khoảng hở giữa hai mặt bích với chiều dài lắp đặt của van theo kích thước van bướm.
- Lòng ống và mặt bích sạch, không còn xỉ hàn, bavia, vật cứng có thể làm rách gioăng.
Dụng cụ, vật tư
- Cờ lê, thiết bị nâng đỡ với van size lớn.
- Hai mặt bích hàn sẵn trên ống (hàn theo đúng quy trình trong hướng dẫn lắp đặt van bướm 7 bước để không làm cháy gioăng).
- Bu lông, đai ốc đủ số lượng và chiều dài – tra tại bảng tra kích thước bu lông.
Kết nối van bướm wafer
Van van bướm wafer lắp được với nhiều tiêu chuẩn mặt bích và không cần gioăng đệm: gioăng trùm trên thân van dày hơn thân, khi mặt bích ép vào sẽ tạo độ kín.
Đặt van vào vị trí
Mở hé cánh van khoảng 10–20 độ, đặt van vào giữa hai mặt bích, xỏ bu lông dài xuyên qua mặt bích và các lỗ/tai định vị của van để căn tâm.
Siết bu lông
Xỏ đủ tất cả bu lông trước, siết tay để van không xê dịch, sau đó siết dần theo thứ tự đối xứng đến mô men yêu cầu (tra lực siết bu lông theo cỡ ren và cấp bền). Vừa siết vừa đóng mở thử để chắc đĩa không cấn vào mặt bích.
Kiểm tra độ kín
Chạy thử ở áp làm việc, quan sát mép nối mặt bích.
Kết nối van bướm lug
Chọn vị trí lắp
Ưu tiên vị trí thông thoáng, dễ quan sát và thao tác. Nếu bắt buộc lắp trên cao, nên chọn van có bộ điều khiển điện hoặc khí nén. Van lug thích hợp lắp ở cuối tuyến vì mỗi phía bắt bu lông độc lập.
Bắt bu lông
- Van và mặt bích phải cùng tiêu chuẩn vì tai van có lỗ ren.
- Dùng bu lông ngắn bắt từng phía (số bu lông gấp đôi số lỗ) hoặc bu lông dài xuyên suốt (số bu lông bằng số lỗ) – cả hai cách đều đảm bảo kết nối nếu siết đúng.
- Siết đều, đối xứng ở tất cả vị trí.
Kiểm tra và điều chỉnh
Kiểm tra độ kín mối nối và hành trình đóng mở trước khi đưa vào vận hành.
Kết nối van bướm mặt bích
Chuẩn bị mặt bích
Khác với wafer và lug, van bướm mặt bích bắt buộc dùng mặt bích ống cùng tiêu chuẩn và cùng cấp áp (thường PN16) với mặt bích trên thân van.
Đặt van vào giữa hai mặt bích
Van mặt bích size lớn rất nặng – dùng thiết bị nâng đỡ, không dùng hoàn toàn sức người. Van đúng vị trí khi các lỗ bu lông trên hai cặp mặt bích thẳng hàng. Chèn gioăng mặt bích nếu nhà sản xuất yêu cầu.
Bắt bu lông
Số bu lông bằng số lỗ trên mặt bích; siết đối xứng, tăng lực từ từ.
Kiểm tra sau khi kết nối
- Độ kín: thử áp, quan sát mép mặt bích và cổ trục. Nếu rỉ dù đã siết đúng, xem nguyên nhân van bướm bị rò rỉ.
- Hành trình: van phải đóng kín và mở hết; kẹt hoặc nặng bất thường thường do lệch tâm hoặc siết quá lực.
An toàn khi thi công
- Dừng hệ thống, xả hết áp trước khi thi công.
- Trang bị găng tay, mũ bảo hộ; dùng thiết bị nâng với van từ DN300 trở lên.
Nếu van gặp sự cố sau khi lắp, tham khảo các lỗi thường gặp ở van bướm và cách khắc phục. Cần hỗ trợ kỹ thuật tại công trình, gọi Viva:
Địa chỉ: Số 20 ngõ 102 Hoàng Đạo Thành, P. Khương Đình, TP. Hà Nội
Phụ trách kinh doanh: Miss Hoa
