Van bi cho nước uống là van bi dùng trong hệ thống nước sinh hoạt và nước uống, tiếp xúc trực tiếp với nước con người sử dụng. Vì vậy van phải làm từ vật liệu an toàn, chống gỉ, chống ăn mòn, không làm thay đổi thành phần nước và đóng kín tốt. Bài viết nêu yêu cầu về vật liệu, gioăng và các tiêu chuẩn tham khảo.
Van bi cho nước uống dùng ở đâu
Van bi được lắp trong hệ thống phân phối nước uống và nước sinh hoạt, từ nhà máy nước đến các tòa nhà thương mại, nhà dân và công nghiệp. Van cũng được dùng tại các nhà máy sản xuất nước uống.
Nhắc nhanh về van bi
Van bi dùng một viên bi có lỗ xuyên tâm, quay một góc 90 độ để đóng mở dòng chảy. Chức năng chính là đóng ngắt, ngoài ra van có thể điều tiết lưu lượng ở mức cơ bản. Nhờ cấu tạo đơn giản, van bi dùng được trong nhiều ứng dụng công nghiệp, dầu, hơi, khí và cả nước uống.
Yêu cầu đối với van bi dùng cho nước uống
Thiết bị cho nước uống phải đáp ứng các điều kiện nghiêm ngặt theo tiêu chuẩn áp dụng. Khi chọn van bi cho nước sạch, bạn cần lưu ý các điểm sau:
- Chống ăn mòn và chống gỉ tốt, hạn chế phản ứng hóa học và điện hóa.
- Vật liệu không làm biến đổi thành phần nước.
- Đóng kín tốt, không rò rỉ.
- Hạn chế tồn đọng nước trong van để giảm nguy cơ vi khuẩn, bao gồm legionella.
Vật liệu thân van an toàn cho nước uống
Ba nhóm vật liệu được dùng nhiều là đồng thau, inox và nhựa. Bạn có thể xem thêm bài về vật liệu chế tạo van bi để so sánh tổng thể.
| Vật liệu | Ưu điểm | Lưu ý khi dùng cho nước uống |
|---|---|---|
| Inox 304, 316 | Không chứa chì, chống gỉ, chống ăn mòn tốt | Chọn inox thật, không dùng inox kém chất lượng |
| Đồng thau | Chống ăn mòn tốt, phổ biến ở hệ dân dụng | Thường chứa một hàm lượng chì nhất định; nên chọn loại đồng không chì hoặc ít chì |
| Nhựa (PPR, uPVC) | Nhẹ, không gỉ | Chú ý giới hạn nhiệt độ, áp suất và chọn loại đạt chuẩn tiếp xúc nước uống |
Đồng thau: chống ăn mòn tốt nhưng thường chứa một lượng chì nhất định. Với tiêu chuẩn khắt khe, đồng thau thông thường không được dùng cho nước uống, hãy ưu tiên đồng không chì hoặc ít chì. Tham khảo van bi đồng.
Inox: rất tốt cho nước uống vì không chứa chì, chống gỉ và chống ăn mòn tốt. Mác thường dùng là inox 304 và inox 316. Xem các dòng van bi inox.
Nhựa: thích hợp với nước uống nhưng cần chú ý điều kiện nhiệt độ và áp suất của vật liệu. Với hệ ống nhựa, van bi PPR hoặc van uPVC đạt chuẩn tiếp xúc nước uống là lựa chọn hợp lý.
Gioăng làm kín cho nước uống
Gioăng van bi phải làm việc ổn định trong nước uống và không gây hại. Các vật liệu dùng nhiều là NBR và EPDM, ngoài ra PTFE cũng thường dùng làm đệm làm kín bi. Hãy chọn loại gioăng có chứng nhận phù hợp với nước uống.
Chống tồn đọng nước
Van bi thường có một lỗ phụ để thoát nước quanh bi van. Thiết kế này giúp ngăn nước tù đọng trong van, giảm nguy cơ vi khuẩn làm ô nhiễm nước uống.
Các tiêu chuẩn và chứng nhận tham khảo
Dưới đây là các chứng nhận, quy định phổ biến áp dụng cho thiết bị tiếp xúc nước uống. Mỗi thị trường dùng một hệ riêng, nên cần đối chiếu yêu cầu của dự án.
| Tiêu chuẩn | Khu vực | Nội dung chính |
|---|---|---|
| Kiwa Water Mark | Hà Lan | Chứng nhận gồm cả yêu cầu cho sử dụng tư nhân và công cộng |
| NSF | Bắc Mỹ | Tổ chức thử nghiệm đưa ra quy định cho ống, ống mềm, van, vòi; quy định về van nước uống thuộc NSF Water Division |
| WRAS | Vương quốc Anh | Van, vòi, phụ kiện dùng với nguồn nước chung, nước công cộng phải tuân thủ |
| DVGW-W270 | Đức | Đánh giá vệ sinh an toàn, đánh giá sự phát triển vi sinh vật khi dùng với nước uống |
| ACS | Pháp | Quy định về vật liệu và sản phẩm tiếp xúc với nước uống, bắt buộc tại Pháp |
| Water Mark | Úc và New Zealand | Quy định về thiết bị dùng trong nước uống |
Kết luận: chọn van bi nước uống thế nào
Ưu tiên inox 304 hoặc 316 cho hệ yêu cầu cao, đồng không chì hoặc ít chì cho hệ dân dụng, nhựa đạt chuẩn cho hệ ống nhựa. Gioăng nên là EPDM, NBR hoặc PTFE phù hợp. Luôn yêu cầu chứng từ vật liệu và chứng nhận tiếp xúc nước uống do nhà cung cấp cấp.
Khi cần chọn hãng, bạn có thể tham khảo các thương hiệu van bi uy tín. Nếu hệ của bạn cần áp suất âm, xem thêm bài về van bi chân không.
Gửi yêu cầu về vật liệu, kích thước và chứng nhận của dự án cho Viva để được tư vấn dòng van phù hợp.
Địa chỉ: Số 20 ngõ 102 Hoàng Đạo Thành, P. Khương Đình, TP. Hà Nội
Phụ trách kinh doanh: Miss Hoa
Câu hỏi thường gặp
Van bi inox 304 có dùng được cho nước uống không?
Có. Inox 304 và 316 không chứa chì, chống gỉ và chống ăn mòn tốt nên được dùng nhiều trong nước uống.
Van bi đồng có dùng cho nước uống được không?
Đồng thau thường chứa một lượng chì nhất định nên không đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe. Với nước uống, hãy chọn đồng không chì hoặc ít chì có chứng nhận phù hợp.
Gioăng nào phù hợp với van bi nước uống?
EPDM và NBR được dùng nhiều, PTFE thường dùng làm đệm làm kín bi. Điều quan trọng là gioăng phải thích hợp và không gây hại cho nước uống.
Van bi nước uống cần chứng nhận nào?
Tùy thị trường và yêu cầu dự án: Kiwa, NSF, WRAS, DVGW-W270, ACS hoặc Water Mark. Hãy đối chiếu yêu cầu của chủ đầu tư trước khi chọn.
Van bi ứng dụng cho nước uống