Các kiểu kết nối phổ biến của van bi gồm ren, hàn, bích, rắc co và clamp. Kiểu kết nối quyết định van lắp vào đường ống thế nào, chịu được áp suất ra sao và tháo bảo trì có dễ không. Mỗi ứng dụng, với nhiệt độ, áp suất và lưu chất khác nhau, sẽ cần kiểu kết nối khác nhau.
Kiểu kết nối của van thường được viết gọn trong mã sản phẩm, bạn có thể đối chiếu thêm với bài ký hiệu kiểu kết nối để đọc đúng catalogue.
Bảng chọn kiểu kết nối theo kích thước, áp suất và bảo trì
Giá trị trong bảng chỉ để tham khảo, đối chiếu catalogue của hãng cho từng mã van.
| Kiểu kết nối | Kích thước thường dùng | Áp suất | Tháo lắp, bảo trì | Ứng dụng điển hình |
|---|---|---|---|---|
| Ren | Cỡ nhỏ, thường từ DN50 trở xuống | Thấp đến trung bình | Tháo được, cần có vị trí tháo hoặc rắc co phụ | Nước, khí, dân dụng, công nghiệp nhẹ |
| Hàn (hàn lồng, hàn đối đầu) | Từ nhỏ đến lớn | Cao | Rất khó tháo, kết nối cố định | Hơi, dầu khí, hệ thống áp cao |
| Bích | Từ DN50 trở lên, phổ biến ở cỡ lớn | Trung bình đến cao | Dễ tháo lắp | Công nghiệp, cấp nước, hơi, dầu |
| Rắc co | Cỡ nhỏ đến vừa | Thấp | Rất dễ tháo thân bảo trì | Van bi nhựa, xử lý nước, hóa chất loãng |
| Clamp | Cỡ nhỏ đến vừa | Thấp đến trung bình | Tháo nhanh, dễ vệ sinh | Thực phẩm, đồ uống, dược phẩm |
Các kiểu kết nối của van bi
Kết nối ren
Kết nối ren phổ biến vì lắp nhanh và dễ với van cỡ nhỏ. Với cỡ lớn, mối ren khó giữ kín nên rất ít dùng. Nhiều nhà sản xuất chỉ làm ren cho van đến DN100, còn thực tế đường ống thường chỉ dùng ren đến khoảng DN50. Van có thể có hai đầu ren ngoài hoặc một đầu ren ngoài, một đầu ren trong. Ren phải đúng tiêu chuẩn ren của đường ống, nếu không sẽ rò hoặc hỏng ren.
Để mối ren kín, cần quấn băng tan (băng keo non) hoặc dùng keo chuyên dụng. Vật liệu này cũng giúp chống kẹt ren khi kim loại tiếp xúc kim loại. Ba chuẩn ren thông dụng gồm:
Ren BSP
BSP là chuẩn ren của Anh, dùng ở hầu hết các nước. Ren có góc 55 độ, đỉnh và chân ren tròn. Có hai loại là ren thẳng (BSPP) và ren côn (BSPT).
Ren NPT
NPT là chuẩn ren của Hoa Kỳ, góc ren 60 độ. Có hai loại là ren côn (NPT) và ren thẳng (NPS). Ren NPT và BSP không lắp lẫn được dù kích thước gần nhau.
Ren hệ mét
Ren hệ mét được công nhận quốc tế, dạng chữ V, góc ren 60 độ, ký hiệu bằng chữ M đứng trước thông số, ví dụ M20.
Với nhu cầu nối ren, bạn có thể tham khảo các mẫu van bi nối ren của Viva.
Kết nối hàn
Kết nối hàn dùng khi hệ thống cần kín tuyệt đối, áp suất cao. Đây là mối nối cố định, rất khó tháo, và cần thợ hàn có chuyên môn. Cách thực hiện nằm trong bài phương pháp hàn ống. Van bi có hai kiểu hàn phổ biến.
Hàn lồng
Ống có kích thước nhỏ hơn đầu van để lồng vào trong thân van. Mối hàn nằm quanh vành đầu van. Kiểu này gọn, dễ căn chỉnh và hay dùng cho đường ống cỡ nhỏ áp suất cao.
Hàn đối đầu
Kích thước ống bằng kích thước đầu van. Hai đầu đặt sát nhau và được vát cạnh để tạo rãnh cho mối hàn. Mối hàn đối đầu bền và kín, dùng cho đường ống cỡ lớn hơn và hệ thống áp suất, nhiệt độ cao.
Kết nối bích
Kết nối bích là kiểu phổ biến cho van cỡ lớn, kín và dễ tháo lắp. Hai mặt bích được siết với nhau bằng bu lông đai ốc, giữa hai mặt có gioăng. Mặt bích hàn hoặc đúc liền với thân van và đường ống. Số lỗ, kích thước và khoảng cách lỗ phụ thuộc tiêu chuẩn mặt bích: ANSI, DIN, JIS, BS. Mặt bích làm kín nhờ gioăng và lực siết bu lông, nên siết đều theo thứ tự chéo. Hãy chọn đúng tiêu chuẩn của đường ống, cỡ bích phải khớp với kích thước van bi và áp suất danh nghĩa.
Các mẫu van bi mặt bích của Viva có đủ cỡ và tiêu chuẩn bích thông dụng.
Kết nối rắc co
Rắc co dùng chủ yếu cho van bi nhựa. Thân van gồm ba phần ghép bằng ren nên có thể tháo rời để bảo trì mà không cắt ống. Đầu van nối ống bằng keo dán: đường kính ngoài của ống bằng đường kính trong của đầu van, ống được tra keo rồi lồng vào để giữ chắc. Xem các mẫu van bi rắc co có sẵn.
Kết nối clamp
Clamp phổ biến trên van bi vi sinh cho thực phẩm, đồ uống và dược phẩm. Hai mặt bích đặc biệt của van và ống được đặt sát nhau rồi kẹp chặt bằng kẹp clamp, có gioăng ở giữa. Kết nối này tháo nhanh để vệ sinh nên hợp với dây chuyền cần rửa và tiệt trùng thường xuyên, bề mặt bên trong nhẵn, ít góc chết.
Chọn kiểu kết nối van bi phù hợp
Các yếu tố cần xét, kèm tham chiếu tới đặc điểm kỹ thuật của van bi trong catalogue:
- Kiểu kết nối sẵn có của hệ thống: chọn cùng kiểu là đơn giản và tối ưu nhất.
- Áp suất: bích và hàn chịu áp tốt hơn ren.
- Yêu cầu độ kín: mức rò rỉ thường tăng theo thứ tự hàn, bích, ren.
- Bảo trì: ứng dụng cần tháo thường xuyên không nên dùng hàn, nên chọn bích, rắc co hoặc clamp.
- Kích thước: cỡ lớn dùng bích, cỡ nhỏ dùng ren, rắc co hoặc clamp.
- Tiêu chuẩn kết nối: đây là yếu tố quan trọng nhất, cần khớp hoàn toàn với đường ống.
Sau khi chọn xong kiểu kết nối, bạn cần lắp van đúng cách. Hãy xem hướng dẫn cách lắp đặt van bi cho từng kiểu kết nối.
Kết luận
Ren cho cỡ nhỏ, bích cho cỡ lớn cần tháo bảo trì, hàn cho hệ thống áp cao cố định, rắc co cho van nhựa và clamp cho ngành vi sinh. Điều quan trọng nhất là tiêu chuẩn kết nối phải khớp với đường ống.
Nếu cần xác nhận kiểu kết nối và tiêu chuẩn cho hệ thống của bạn, hãy liên hệ Viva để kỹ thuật viên tư vấn chọn đúng mã van.
Địa chỉ: Số 20 ngõ 102 Hoàng Đạo Thành, P. Khương Đình, TP. Hà Nội
Phụ trách kinh doanh: Miss Hoa
Câu hỏi thường gặp
Van bi ren hay van bi bích tốt hơn?
Tùy kích thước và áp suất. Ren hợp cỡ nhỏ, áp suất thấp đến trung bình. Bích hợp cỡ lớn, áp suất cao hơn và dễ tháo lắp.
Ren BSP và NPT có lắp lẫn được không?
Không nên. BSP có góc ren 55 độ, NPT có góc 60 độ và bước ren khác. Lắp lẫn dễ gây rò rỉ và hỏng ren.
Khi nào dùng kết nối hàn?
Khi hệ thống cần kín tuyệt đối, áp suất cao và không phải tháo van thường xuyên.
Kết nối clamp dùng cho loại van nào?
Clamp dùng cho van bi vi sinh trong thực phẩm, đồ uống và dược phẩm, vì tháo nhanh để vệ sinh.
Bài viết rất hay