Cách lắp đặt van bi đúng kỹ thuật: 7 bước và lưu ý

Lắp đặt van bi đúng cách gồm các bước: kiểm tra van và vị trí lắp, vệ sinh ống, làm kín mối nối, căn thẳng đường ống, siết đều rồi thử áp và chạy thử. Van bi lắp được theo nhiều hướng, nhưng những chi tiết nhỏ như cố định ống khi siết ren hay siết bu lông đều tay sẽ quyết định độ kín và tuổi thọ van. Bài viết này là hướng dẫn tổng quát cho van bi vận hành tay.

Chuẩn bị trước khi lắp

Trước tiên, kiểm tra van có phù hợp hệ thống và mục đích sử dụng không: áp suất, nhiệt độ, kích thước và môi chất phải đạt yêu cầu thiết kế. Nếu cần rà lại, xem hướng dẫn chọn van bi đúng thông số. Đồng thời xác nhận kiểu kết nối của van bi khớp với đầu ống hiện có.

Vị trí lắp cần được xác định từ khâu thiết kế để thuận tiện cho lắp đặt, bảo dưỡng và bảo trì sau này.

Định hướng van bi khi lắp

• Van bi lắp được theo phương ngang, thẳng đứng hoặc góc bất kỳ của đường ống.
• Van bi là van hai chiều nên hướng dòng chảy không quan trọng. Nên đặt tay cầm theo hướng dòng chảy.
• Hướng thân van không quan trọng, nhưng nếu thân hướng xuống dưới, tạp chất dễ lắng vào trục van gây kẹt, khó đóng mở. Điều kiện bình thường nên để thân hướng lên trên.
• Với môi chất có cặn, nên lắp y lọc phía trước van để bảo vệ bi và gioăng.

Các bước lắp đặt van bi

Quy trình dưới đây gồm 7 bước cơ bản.

Bước 1: Kiểm tra van

Kiểm tra các cổng, bề mặt và đầu kết nối để chắc chắn van sạch, không dính tạp chất.

Bước 2: Vận hành thử van

Đóng mở thử để kiểm tra hoạt động của bi van, xem bi có đóng mở kín khít, có bị kẹt không.

Bước 3: Vệ sinh đường ống

Kiểm tra đường ống nối với van. Vệ sinh sạch mặt bích với kiểu nối bích, vệ sinh sạch ren ống với kiểu nối ren, xả sạch đường ống để loại bỏ mọi cặn bẩn.

Bước 4: Làm kín mối nối

Với kiểu nối ren, dùng chất làm kín ren hoặc băng tan để mối nối kín, không rò rỉ. Với kiểu nối bích, dùng thêm gioăng làm kín bề mặt kết nối, xem thêm về gioăng van bi.

Bước 5: Căn thẳng đường ống

Giữ van và đường ống nằm trên cùng một đường thẳng, dùng giá đỡ để đỡ ống. Không dùng giá đỡ có thể gây hỏng kết cấu và hỏng thiết bị.

Bước 6: Lắp và siết van vào đường ống

Với kiểu nối ren (xem van bi nối ren): dùng một cờ lê giữ cố định đường ống, một cờ lê siết van. Cách này tránh truyền mô men xoắn lên đường ống, gây biến dạng ống và các bộ phận bên trong van.

Với kiểu nối bích (xem van bi mặt bích): đặt gioăng giữa hai mặt bích, siết từng bu lông bằng cờ lê. Nên siết đều và theo thứ tự chéo để mặt bích ép đều lên gioăng.

Bước 7: Siết chặt vừa đủ

Siết đến khi mối nối chắc chắn và kín khít. Không siết quá chặt vì có thể làm nứt gãy hoặc biến dạng chi tiết bên trong van.

Lưu ý với các kiểu nối khác

• Nối hàn: thực hiện theo hướng dẫn của nhà sản xuất van. Cần hạn chế truyền nhiệt vào gioăng và để bi ở vị trí mở theo khuyến cáo.
• Nối rắc co: thuận tiện tháo lắp khi bảo trì, vẫn cần giữ ống đồng tâm và làm kín đúng cách.

Thử áp và chạy thử

Sau khi lắp, nên thử áp theo yêu cầu thiết kế hoặc tiêu chuẩn của dự án rồi kiểm tra rò rỉ ở các mối nối. Tiếp theo, đóng mở van vài lần để chắc chắn tay gạt thao tác nhẹ nhàng. Nếu thao tác nặng hoặc không kín, xem hướng dẫn cách điều chỉnh van bi.

Khi đóng van trên đường ống dài, không nên đóng quá đột ngột vì dễ gây hiện tượng búa nước. Đóng mở từ tốn giúp bảo vệ đường ống và van.

Lưu ý về không gian thao tác

Hãy chừa đủ không gian để xoay tay cầm 90 độ và để tháo lắp khi cần. Với van bi tay gạt, tay gạt vướng vào tường hoặc ống khác sẽ làm van không đóng mở hết hành trình.

Bảo trì và sự cố sau khi lắp

• Cần thay tay gạt bị hỏng hoặc lỏng: xem hướng dẫn thay tay gạt van bi.
• Van rò rỉ, kẹt hoặc thao tác nặng: tham khảo các lỗi thường gặp của van bi và cách khắc phục.
• Với van có bộ truyền động, xem bài lắp đặt van bi điện để đấu nối và cài đặt đúng.

Nếu bạn cần tư vấn vật tư lắp đặt hoặc chọn van phù hợp với hệ thống, hãy gửi thông số cho kỹ thuật Viva để được hỗ trợ.

Câu hỏi thường gặp